Office 2010 dla Użytkowników Domowych i Małych Firm. Co oznacza „mała firma”?

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Office 2010 dla Użytkowników Domowych i Małych Firm cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Pakiet zawiera niezbędne narzędzia do codziennej pracy takie jak:Word, Excel, PowerPoint, Outlook, OneNote.
Wiele osób zadaje mi pytanie co oznacza „mała firma” w nazwie produktu. Do jakiej firmy można zakupić tą konkretną edycję?
Odpowiedź jest prosta. Nie ma znaczenia ilość pracowników zatrudnionych w firmie czy też ilość komputerów jaka się w niej znajduje. Nie ma znaczenia czy firma posiada odziały na całym świecie czy jest tylko jedno osobową firmą.
Najważniejsza informacja jest taka że Office 2010 dla Użytkowników Domowych i Małych Firm może być wykorzystywany komercyjnie.
Angielska nazwa tej edycji to Office Home and Business i jak widać nie jest nawet oznaczona wielkość tego biznesu (small business).
Nie ma żadnego zapisu w licencji EULA, który definiowałby definicję „Mała Firma”.

Licencjonowanie serwera terminali Windows Server 2008 R2

Opublikowano Autor:
Odpowiedz


Licencjonowanie serwera terminali staje się co raz popularniejszym tematem w ostatnich czasach. Artykuł powstał w celu wyjaśnienia zasad licencjonowania tej usługi, oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przez użytkowników.

Zacznijmy od pierwszej, istotnej informacji dla osób które już korzystały z usług terminalowych w Windows Server 2003 R2.
Wraz z pojawieniem się Windows Server 2008 R2 nazwa usług została zmieniona na Remote Desktop Services. Licencje dostępowe również zmieniły nazwę:
Terminal Services CAL –> Remote Desktop Services CAL

Kolejną zmianą jest dołączenie licencji App-V do licencji RDS CAL. Teraz nie musimy kupować tej licencji osobno, dzięki czemu dostęp do technologii wirtualizacji aplikacji jest łatwiejszy !

Przejdźmy do podstaw licencjonowania Remote Desktop Services.
Standardowo otwieramy licencję EULA i szukamy odpowiedniego zapisu:

Usługi pulpitu zdalnego systemu Windows Server 2008. Licencjobiorca ma obowiązek nabyć Licencję Dostępu Klienta na usługi pulpitu zdalnego systemu Windows Server 2008 lub Licencję Dostępu Klienta na usługi terminalowe systemu Windows Server 2008 dla każdego użytkownika lub urządzenia bezpośrednio lub pośrednio uzyskującego dostęp do oprogramowania serwera w celu udostępniania graficznego interfejsu użytkownika (za pomocą usług pulpitu zdalnego systemu Windows Server 2008 lub w inny sposób).

Model licencjonowania jest bardzo podobny do normalnych licencji CAL.
Jeśli 10 użytkowników chce łączyć się do serwera za pomocą pulpitu zdalnego musimy zakupić 10 licencji RDS CAL.

Mamy trzy rodzaje licencji RDS:
RDS na urządzenie – jedno konkretne urządzenie (używane przez jakiegokolwiek użytkownika) może korzystać z funkcjonalność Remote Desktop Services.
RDS na użytkownika – jeden konkretny użytkownik (używając jakiegokolwiek komputera) może korzystać z funkcjonalności Remote Desktop Services.
RDS External Connector – bardzo drogie rozwiązanie, umożliwiające dostęp do serwera terminali użytkownikom zewnętrznym (osobom które nie są zatrudnione w firmie).
Liczba połączeń jest nieograniczona.
Jeśli mamy dwa serwery terminali i oba chcemy udostępnić użytkownikom zewnętrznym, musimy zakupić dwie licencje RDS External Conector.

Czy musimy dodatkowo posiadać normalną licencje Windows Server CAL jeśli chcemy łączyć się za pomocą Remote Desktop ?

Odpowiedź brzmi TAK. Usługi RDS są funkcjonalnością która wymaga zakupu dodatkowych licencji dostępowych, przy czym nie zwalnia z wymogu posiadania normalnych licencji Windows Server CAL.

Jeśli zakupimy licencje i przypiszemy je konkretnym urządzeniom lub użytkownikom nasuwa się pytanie czy możemy zmienić to przypisanie w przyszłości.
Licencja EULA wyjaśnia w jakich okolicznościach możemy zmienić przypisanie licencji:

iv. Zmiana przypisania Licencji Dostępu Klienta. Licencjobiorca może:
· zmienić na stałe przypisanie posiadanej Licencji Dostępu Klienta na urządzenie z jednego urządzenia na inne urządzenie lub posiadanej Licencji Dostępu Klienta na użytkownika z jednego użytkownika na innego użytkownika lub
· zmienić tymczasowo przypisanie Licencji Dostępu Klienta na urządzenie z jednego urządzenia na wypożyczone urządzenie, gdy to pierwsze nie działa, lub Licencji Dostępu Klienta na użytkownika na tymczasowego użytkownika, gdy dany użytkownik jest nieobecny.

 

Spójrzmy teraz na przykładowe produkty z licencji OPEN:

RDS na urządzenie:

6VC-01161
Microsoft Win Rmt Dsktp Svcs CAL 2008 Sngl OPEN 1 License No Level Device CAL

RDS na użytkownika:

6VC-01164
Microsoft Win Rmt Dsktp Svcs CAL 2008 Sngl OPEN 1 License No Level User CAL

RDS External Conector:

6XC-00254
Microsoft Win Rmt Dsktp Svcs Ext Conn 2008 Sngl OPEN 1 License No Level Qualified

 

Należy wiedzieć że dwóch administratorów może łączyć się do serwera za pomocą usług pulpitu zdalnego bez potrzeby kupowania dodatkowych licencji RDS CAL !

Czy mogę kupić licencje Terminal Services do Windows Server 2003 R2 ponieważ nie mogę ich zlokalizować w cenniku ?

Obecnie nie ma w sprzedaży licencji TS ale kupując RDS CAL przysługuje Nam prawo obniżenia wersji do wcześniejszych.

Licencje terminalowe nie należą do najtańszych dlatego warto przetestować usługę przed zakupem. Możemy uruchomić Serwer terminali w wersji testowej na 120 dni. Po tym okresie dostęp do serwera terminali będzie wymagał zakupu licencji RDS.

Wersja TRIAL RDS

Czy wykorzystując technologię VMware do rozwiązań VDI jesteśmy zmuszeni zakupić licencje RDS?

Jeśli oprogramowanie wykorzystuje jakąkolwiek role RDS ( Remote Desktop Gateway, Remote App, RD Web Access, RD connection broker, RD Session Host, RD Virtualization Host, lub RemoteFX), musimy zakupić licencje RDS.

RDS Role

Jeśli macie pytania to zapraszam do pozostawienia komentarzy.

Jakie systemy operacyjne kwalifikują się pod zakup Windows 7 Professional Upgrade w umowach grupowych ?

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

W umowach grupowych Microsoft nie oferuje pełnej wersji systemu operacyjnego Windows 7. Posiadając licencje na wcześniejsze wersje systemu operacyjnego możemy zakupić produkt upgrade oznaczony w licencji Open tak:

FQC-02371 Microsoft Windows Professional 7 Sngl Upgrade OPEN 1 License No Level

Należy zwrócić uwagę że nie wszystkie systemy kwalifikują się do zakupu tego produktu.

Qualifying Operating Systems

 

New EA/
OV-CW

Existing EA/OV-CW

Select (All except academic)

Open (All except academic & charity & OV-CW)

Academic & charity
Windows 7 (32-bit or 64-bit)
Enterprise (N, K, KN)

x

x

x

x

x
Professional (N, K, KN, diskless)

x

x

x

x

x
Ultimate

x

x

x

x

x
Home Premium

x
Home Basic

x
          Starter Edition

x
Windows Vista (32-bit or 64-bit)
Enterprise (N, K, KN)

x

x

x

x

x
Business (N, K, KN, Blade)

x

x

x

x

x
Ultimate

x

x

x

x

x
Home Premium

x
Home Basic

x
          Starter Edition

x
Windows XP (32-bit or 64-bit)
Professional (N, K, KN, Blade)

x

x

x

x
Tablet Edition (N, K, KN, Blade)

x

x

x

x
XP Pro N

x

x

x

x
XP Pro Blade PC

x

x

x

x
 Home &  Starter Edition

x
Windows 2000 Professional

x

x

x

x
Windows NT Workstation 4.0

x

x

x

x
Windows 98 (including 2nd Edition)

x

x

x

x
Apple Macintosh

x

x

x

x

 

Tabela pochodzi z dokumentu Microsoft Product List który jest dostępny pod tym adresem:
http://www.microsoft.com/licensing/about-licensing/product-licensing.aspx#tab=2

Przykład z życia wzięty. Mamy szkołę z 10 komputerami na których jest zainstalowany Windows Vista Home Premium. W związku z dofinansowaniem z UE, dyrektor postanowił zmodernizować pracownię komputerową pod względem oprogramowania.

Według tabeli edycja Home Premium kwalifikuje się pod zakup licencji Windows 7 Professional Upgrade w programie Open Academic.
Produkt jaki dyrektor musi zakupić w liczbie 10 sztuk to:

FQC-02312
Microsoft Windows Professional 7 Sngl Upgrade Academic OPEN 1 License No Level

Każdą licencje należy przypisać do konkretnego komputera w pracowni komputerowej.
Dyrektor musi zachować do kontroli atrybuty legalności Windows Vista Home Premium( naklejka COA + oryginalny nośnik + dowód zakupu). Przed instalacją produktu upgrade musimy odinstalować Viste Home Premium. Nie możemy korzystać z obu systemów jednocześnie.

You must remove the existing qualifying OS from the device in order to deploy the Volume Licensing upgrade license, unless the PC is covered by Microsoft Software Assurance.

 

Licencjonowanie SQL Server 2008 R2 Small Business

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Edycja Small Business występuje w pakiecie SBS 2011 Premium add-on ale również można zakupić ten produkt osobno.
Przeglądając cennik OPEN można natknąć się na taki produkt:

C9C-00535
Microsoft SQL Server for Small Business 2008 R2 Sngl OPEN 1 License No Level

Edycja Small Business jest odpowiednikiem edycji Standard (ta sama funkcjonalność, obsługa procesorów i pamięci RAM).
Czym różnią się te dwie edycje?

W dokumencie PUR można znaleźć taką informacje:

Uruchamianie wystąpień oprogramowania serwera

W danym momencie na licencjonowanym serwerze mogą Państwo uruchomić dowolną liczbę wystąpień oprogramowania serwera w jednym fizycznym lub wirtualnym środowisku systemu operacyjnego. Środowisko systemu operacyjnego, w którym są uruchamiane wystąpienia oprogramowania serwera, musi być dołączone do domeny, w której usługa Active Directory jest skonfigurowana w następujący sposób:

  • pojedynczy serwer w domenie musi zawierać wszystkie role wzorca operacji (FSMO) i być głównym katalogiem lasu usługi Active Directory;
  • nie można tworzyć żadnych relacji zaufania w stosunku do innych domen;
  • nie można tworzyć żadnych domen podrzędnych.

Nie mogą Państwo uruchamiać wystąpień oprogramowania serwera (objętego oddzielną lub innego typu licencją) jednocześnie w innym środowisku systemu operacyjnego w tej samej domenie. Łączna liczba użytkowników i urządzeń w domenie nie może być większa niż 75.

 

Do tego produktu możemy również zakupić specjalne licencje CAL w niższej cenie:

DAC-00963
Microsoft SQL Server for Small Business CAL 2008 R2 Sngl OPEN 1 License No Level Device CAL

 

DAC-00966
Microsoft SQL Server for Small Business CAL 2008 R2 Sngl OPEN 1 License No Level User CAL

 

Oczywiście nic nie szkodzi na przeszkodzie by korzystać z CAL do zwykłego SQL 2008 R2 czy też do całego pakietu SBS 2011 Premium CAL.

 

Jakie licencje dostępowe otrzymujemy przy zakupie Windows Server 2008 R2 OEM/FPP ?

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Windows Server 2008 R2Licencja Windows Server 2008 R2 w wersji OEM i BOX zawiera w sobie licencje dostępowe (CAL) . Łatwo taką informacje wyczytać z nazwy produktu:

Licencja OEM

P73-05123
Windows Svr Std 2008 R2 w/SP1 64Bit x64 Polish 1pk DSP OEI DVD 1-4CPU 5 Clt

Licencja BOX

P72-03810
Windows Svr Ent 2008 R2 64Bit Polish DVD 25 Clt

 

W przypadku wersji OEM widzimy że wraz z licencją na oprogramowanie otrzymamy 5 licencji dostępowych. W przypadku wersji Box edycji Enterprise tych licencji będzie 25. Biorąc pod uwagę że Microsoft dzieli licencje dostępowe na:
per user (na użytkownika)
per device ( na urządzenie)
nasuwa się pytanie jaki typ licencji otrzymujemy przy zakupie ?
Klient po zakupie sam definiuje jakie są to licencje. Nie musimy informować Microsoftu o naszym wyborze czy też wprowadzać tej informacji na serwer.
Zalecane jest by administrator prowadził rejestr licencji CAL we własnym zakresie ponieważ przy większej liczbie licencji można się pogubić.

Polecam artykuł:
Kiedy potrzebujemy licencji CAL ?

Office 2010 Multi-Language Pack

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Kupując pakiet biurowy Office 2010 w licencji grupowej (Standard lub Professional Plus)  mamy dostęp do wszystkich wersji językowych. W celu zmiany języka wystarczy pobrać odpowiedni plik instalacyjny z witryny VLSC i zainstalować go na wybranym komputerze.
Jest to czynność darmowa ale w wielu sytuacjach nie wystarczająca, bo co w przypadku jeśli musimy zmieniać wersję językową oprogramowania dwa razy dziennie (praca zmianowa) ? Może to być bardzo problematyczne dla administratorów.

W takich sytuacjach potrzebujemy zakupić produkt który jest dostępny tylko w licencjonowaniu grupowym.Program OPEN:

79H-00346
Microsoft Office Multi Language Pack 2010 OPEN 1 License No Level

Dzięki tej licencji możemy instalować oprogramowanie Office z wbudowanymi 37 językami. Zmian dokonujemy już na poziomie samego oprogramowania, nie jest wymagana reinstalacja oprogramowania.

Istnieje możliwość wybrania konkretnych języków jakie będą zainstalowane.

Polecam dokument Microsoft dostępny pod adresem:

Deploy Multilanguage Packs for Microsoft Office 2010

Czy Office Multi Language Pack 2010 posiada prawo obniżenia wersji ? (downgrade)

Tak. Po zakupie tego oprogramowania na witrynie VLSC będzie również dostępna wersja Office Multi Language Pack 2007.

Klienci posiadający Software Assurance do pakietu Office 2010 mogą korzystać z Multi Language Pack 2010 bez dodatkowych kosztów.

Jeśli w firmie mamy 10 licencji Office 2010 i tylko na 5 chcemy posiadać możliwość zmiany wersji językowej, to musimy zakupić 5 licencji Office Multi Language Pack 2010.

Licencjonowanie Windows Server w środowisku wirtualnym.

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Windows Server 2008 R2Artykuł nie ma na celu przybliżenia czym jest wirtualizacja i jakie korzyści można uzyskać dzięki niej. Ten artykuł pomoże Państwu zrozumieć licencjonowanie Microsoft i pomoże dobrać odpowiedni produkt, spełniający Państwa oczekiwania.
Osoby, które do wirtualizacji używają VMware a na wirtualnych maszynach chcą uruchamiać oprogramowanie Windows Server, również znajdą w tym artykule istotne informacje.

Microsoft rozdzielił funkcjonalność produktu Windows Server na trzy główne edycje:

  • Standard
  • Eterprise
  • Datacenter

Dodatkowo każda z tych edycji posiada inne zapisy licencyjne w kontekście wirtualizacji.

Kupując konkretną edycję, nabywamy prawa do określonej liczby instalacji w środowisku fizycznym i środowisku wirtualnym.

Physical Operating System (POSE) + Virtual Operating Systems (VOSE)

Windows Server 2008 Standard 1* + 1
Windows Server 2008 Enterprise 1* + 4
Windows Server 2008 Datacenter 1* + nieogranicznony

* Jeśli uruchamiany maksymalną liczbę systemów wirtualnych to środowisko fizyczne może tylko służyć do zarządzania systemami wirtualnymi.

Zobaczmy zapis z licencji Windows Server 2008 R2 Enterprise.

ii. W przypadku jednoczesnego uruchomienia wszystkich pięciu dozwolonych wystąpień wystąpienie oprogramowania serwera uruchomione w fizycznym środowisku systemu operacyjnego może być używane wyłącznie w celu:
· uruchomienia oprogramowania do wirtualizacji sprzętu,
· świadczenia usług wirtualizacji sprzętu,
· uruchomienia oprogramowania do zarządzania środowiskami systemu operacyjnego i ich obsługi na licencjonowanym serwerze.

Prosty przykład  z życia.

Posiadamy Windows Server 208 R2 Enterprise. Instalujemy to oprogramowanie na serwerze fizycznym i dodajemy rolę Hyper-V. Uruchamiamy 4 wirtualne maszyny i na każdej z nich Windows Server 2008 R2 Enterprise. W tym momencie osiągnęliśmy maksimum wystąpień i nie możemy dodać żadnej innej roli do środowiska fizycznego jak np. Active Directory itp.
Jeśli chcemy by środowisko fizyczne posiadało inną rolę niż Hyper-V, liczba wirtualnych wystąpień nie może być większa niż 3.

Podsumowując.. Kupując edycję Standard mamy prawo tylko do jednego w pełni funkcjonalnego systemu operacyjnego, w przypadku edycji Enterprise – 4.

Przed instalacją/uruchomieniem oprogramowania, licencje musimy przypisać do konkretnego serwera fizycznego. Nie możemy jednej licencji przypisać do dwóch serwerów.

Przeniesienie już przypisanej licencji Windows Server nie może nastąpić wcześniej niż 90 dni poza jednym przypadkiem

ii. Przypisanie licencji można zmienić. Może to jednak nastąpić dopiero po upływie 90 dni od jej ostatniego przypisania. Zmiany przypisania można dokonać wcześniej, jeśli wskutek trwałej awarii sprzętu licencjonowany serwer przestanie być używany. W przypadku zmiany przypisania licencji na inny serwer „licencjonowanym serwerem” w ramach tej licencji stanie się ten serwer, do którego zostanie przypisana licencja.

 

Czy możemy przypisać więcej niż jedną licencje do tego samego serwera?

Tak. Dodatkowo liczba wystąpień oprogramowania w środowisku wirtualnym będzie się sumować.

2 x WS 2008 R2 Standard = 2 wirtualne systemy.
2 x WS 2008 R2 Enterprise = 8 wirtualnych systemów.
Edycja Standard + Enterprise = 5 wirtualnych systemów.

Ciekawostką jest że prawo downgrade (obniżenia wersji) przysługuje również w środowisku wirtualnym.

wirtualizacja
Przykładowa konfiguracja środowiska wirtualnego jeśli posiadamy licencje Windows Server 2008 R2 Enterprise.

Microsoft oferuje Nam również prawo obniżenia edycji. Zamiast Windows Server 2008 R2 Enterprise możemy zainstalować edycję Standard.

Często pytacie ile licencji musimy zakupić w przypadku klastra. Jeśli w klastrze są dwa komputery to każdy z nich musi posiadać przypisaną licencje Windows Server.
Należy zwrócić uwagę że edycja Widnows Server 2008 R2 Standard nie obsługuje klastrów dlatego musimy zakupić minimum edycje Enterprise.
Nie ma znaczenia czy jest stosowany Active-Active lub Active-Passive. (inaczej jest w przypadku oprogramowania SQL)

Edycja Datacenter umożliwia wirtualizację nieograniczonej liczby wystąpień Windows Server ale sposób licencjonowania tej edycji różni się od pozostałych.
Windows Server 2008 R2 Datacenter jest licencjonowany na procesor + CAL co oznacza że musimy zakupić tyle licencji, ile procesorów znajduje się w serwerze oraz tyle licencji dostępowych ile użytkowników będzie się łączyć do serwera.

Oto przykładowy produkt z licencji OPEN
Jedna licencja = jeden procesor

P71-06369 Microsoft Windows Server Datacenter 2008 R2 Sngl OPEN 1 License No Level 1 Proc

 

Komercyjne wykorzystywanie obiektów Clipart dostępnych w Office 2010

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Kilka dni temu otrzymałem pytanie od klienta, czy może wydrukować ulotki własnej firmy na których znajdują się obrazy ClipArt ? Postanowiłem sprawdzić zapisy licencyjne EULA:

Elementy multimedialne i szablony. Licencjobiorca może mieć dostęp do obrazów multimedialnych, obiektów clipart, animacji, dźwięków, muzyki, klipów wideo i szablonów oraz innych form treści („elementy multimedialne”) dostarczonych wraz z oprogramowaniem lub w ramach usługi powiązanej z oprogramowaniem. Licencjobiorca może kopiować elementy multimedialne, a także korzystać z tych elementów w projektach i dokumentach. Licencjobiorcy nie wolno (i) udzielać licencji na kopie elementów multimedialnych ani sprzedawać, ani rozpowszechniać kopii elementów multimedialnych ani oddzielnie, ani w ramach produktu, jeśli podstawową wartością takiego produktu są elementy multimedialne; (ii) udzielać swoim klientom praw do udzielania kolejnych licencji lub dalszego rozpowszechniania elementów multimedialnych; (iii) w celach komercyjnych udzielać licencji na elementy multimedialne ani rozpowszechniać elementów multimedialnych, które obejmują wizerunki rozpoznawalnych osób fizycznych, instytucji rządowych, logo, znaków towarowych lub godeł, ani korzystać z tych typów obrazów w sposób, który mógłby sugerować aprobatę produktu, podmiotu lub działalności Licencjobiorcy lub powiązanie z nimi; ani (iv) tworzyć utworów obscenicznych lub obelżywych przy użyciu elementów multimedialnych. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie www.microsoft.com/permission.

 

Według mojej interpretacji tych zapisów możemy wykorzystywać elementy Clipart w celu drukowania ulotek naszej firmy.

Czy można wykorzystywać SQL Express w środowisku produkcyjnym ?

Opublikowano Autor:
Odpowiedz


Często spotykam się z tym pytaniem dlatego postanowiłem zrobić wpis na blogu.

SQL 2012 Express czy SQL 2008 R2 Express można wykorzystywać w środowiskach produkcyjnych. Nie ma żadnych ograniczeń licencyjnych.

Przed zainstalowaniem oprogramowania polecam zapoznać się z ograniczeniami technicznymi tej darmowej edycji.

Ile procesorów obsługuje nowa wersja SQL 2012 Express?

Max jeden procesor, 4-rdzeniowy.

Ilość obsługiwanej pamięci RAM ?

1 GB.

Ile wynosi maksymalny rozmiar bazy ?

10 GB.

Po więcej informacji odsyłam do strony:

http://msdn.microsoft.com/en-us/library/cc645993%28v=SQL.110%29.aspx

Gdzie pobrać SQL Express 2012 ?
http://www.microsoft.com/betaexperience/pd/SQLEXPCTAV2/enus/default.aspx

XP Unlimited, Thinstuff XP/VS a licencjonowanie Microsoft

Opublikowano Autor:
Odpowiedz

Oprogramowanie typu XP Unlimited, Thinstuff XP/VS przekształcają system operacyjny Microsoft w serwer terminali. Czy korzystając z tego oprogramowania przestrzegamy postanowień licencyjnych EULA ?

Zastosowanie takiego rozwiązania na systemach operacyjnych jest wbrew licencji EULA.
System operacyjny obsługuje tylko jedną sesję zdalną. Znoszenie ograniczeń systemu jest zabronione.

Oczywiście to oprogramowanie możemy zainstalować na produkcie serwerowym np. Windows Server 2008 R2 i wykorzystywać do połączeń terminalowych ALE nie redukuje to liczby licencji jakie użytkownik musi posiadać.

 

Usługi pulpitu zdalnego systemu Windows Server 2008. Licencjobiorca ma obowiązek nabyć Licencję Dostępu Klienta na usługi pulpitu zdalnego systemu Windows Server 2008 lub Licencję Dostępu Klienta na usługi terminalowe systemu Windows Server 2008 dla każdego użytkownika lub urządzenia bezpośrednio lub pośrednio uzyskującego dostęp do oprogramowania serwera w celu udostępniania graficznego interfejsu użytkownika (za pomocą usług pulpitu zdalnego systemu Windows Server 2008 lub w inny sposób).